İçeriğe geç
Tüp Bebek ve Doğurganlık

Rahim İçi Yapışıklıklarda Hyaluronik Asit Jel: Araştırmalar Ne Gösteriyor?

· 5 min read

Rahim içine yapılan bir işlemden sonra iç duvarlar iyileşirken birbirine yapışabilir. Buna rahim içi yapışıklık, şikâyete yol açtığında ise Asherman sendromu denir. Hyaluronik asitten yapılan bir jel, duvarları iyileşme süresince birbirinden ayrı tutmanın yollarından biridir. Çalışmalar bugüne kadar ne buldu, nerede ayrışıyor, aşağıda özetledik.

Yapışıklık neden oluşur, neden tekrarlar?

Yapışıklıkların çoğu düşük veya doğum sonrası yapılan küretajın ardından gelişir. Enfeksiyon ve diğer rahim içi ameliyatlar daha seyrek nedenlerdir. Adetler çok azalabilir ya da kesilebilir; gebe kalmak veya gebeliği sürdürmek zorlaşabilir.

Tedavi, rahim ağzından girilen ince bir kamerayla (histeroskop) yapışıklıkların görerek açılmasıdır. Uluslararası AAGL/ESGE kılavuzu bu yöntemi esas alır ve yapışıklık için kör küretajı önermez. Asıl güçlük sonrasındadır: kılavuz, tedavi edilen kadınların %30 ile %66’sında, ağır vakaların ise yaklaşık üçte ikisinde tekrar bildirir.

Jelden beklenen nedir?

Hyaluronik asit vücutta doğal olarak bulunur. Ameliyat sonunda rahim içine konan jel, duvarlar arasında geçici bir bariyer oluşturur. Standart formlar görece hızlı parçalanır; bu yüzden rahimde daha uzun kalan çapraz bağlı türler geliştirilmiştir.

AAGL/ESGE kılavuzuna göre hyaluronik asit jel tekrarı azaltır; sonraki gebeliğe etkisi ise bilinmemektedir. O günden bugüne yayımlanan çalışmalar daha çok bu cümlenin ilk yarısını güçlendirdi.

Çalışmalar ne gösteriyor?

  • Genel olarak daha az yapışıklık. American Journal of Obstetrics & Gynecology dergisinde 2024’te yayımlanan analiz, 16 randomize çalışmayı ve 2.359 hastayı bir araya getirdi. Jel kullanılanlarda yapışıklık yaklaşık yarı yarıya daha azdı (risk oranı 0,53).
  • Küretaj sonrası. Fransa’da yapılan HYFACO çalışmasında yapışıklık, jel uygulanan kadınların %9,1’inde, uygulanmayanların %18,4’ünde görüldü.
  • Orta ve ağır yapışıklıkta daha belirgin fayda. Randomize çalışmaları inceleyen 2022 tarihli bir meta-analizde bu gruplarda açık azalma görüldü, hafif yapışıklıkta etki saptanmadı.

Kanıtın daha az net olduğu yerler

Gebelik. 2024 analizinde jel grubunda gebelik oranı bir miktar daha yüksekti (risk oranı 1,24), ancak yazarlar gebelik ve canlı doğum bulgularını kesin saymadı. HYFACO’da 12. ayda gebelik açısından fark çıkmadı. Daha az yapışıklık, kendiliğinden daha çok gebelik anlamına gelmez; hiçbir jel gebelik vaat edemez.

Asherman sendromu olan kadınlar. En güçlü verilerin çoğu başka nedenlerle yapılan ameliyatlardan geliyor. Yapışıklık zaten tedavi edilmiş ve amaç tekrarı önlemekse sonuçlar karışıktır: 2023 tarihli bir derlemede anlamlı azalma bulunmadı (risk oranı 0,80), 2024 tarihli bir ağ meta-analizinde de orta-ağır yapışıklığın tekrarında fark çıkmadı. Hangi jel kullanılırsa kullanılsın kontrol muayenesi şarttır.

Hangi jel, ne kadar? 2021 tarihli bir ağ meta-analizi, rahim içi araçla birlikte veya tek başına çapraz bağlı hyaluronik asidin en etkili seçenekler arasında olduğunu düşündürdü, ama tek bir en iyi yöntem belirleyemedi. Miktar konusunda da analizler ayrışıyor: birinde 5 mL’nin altı etkisiz bulundu, diğerinde küçük hacimlerde fayda bildirildi. Herkese uyan bir miktar henüz belirlenmiş değil.

Güvenlik. 2024 analizi jelin güvenle kullanılabileceği sonucuna vardı; otomatik çapraz bağlı bir jelle yapılan çok merkezli randomize çalışmada da jel uygulanan 82 kadında yan etki kaydedilmedi. Bu sayılar güven verici, ancak nadir sorunları yakalamak için hâlâ sınırlı.

Tekrarlayan implantasyon başarısızlığında hyaluronik asit jel

Belçika’dan 2025’te yayımlanan küçük bir çalışma, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı olan ve MR’da bileşke bölgesinde değişiklik görülen 20 kadını izledi. Bu kadınlara rahim duvarına yönelik histeroskopik bir işlem ve ardından budesonid adlı steroidi içeren çapraz bağlı bir jel uygulandı. Gebelik sonuçları umut vericiydi; fakat karşılaştırma grubu yoktu ve yazarlar da neden-sonuç ilişkisi kurulamayacağını, her adımın katkısının ayrılamayacağını belirtiyor. Bu, erken dönem bir araştırmadır; yerleşik bir tedavi değildir ve kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Yapışıklığınız varsa bunun anlamı

Jel, planın yalnızca bir parçasıdır. İç tabakanın iyileşmesi için hormon tedavisi eklenebilir; kılavuz, rahim boşluğunun tercihen histeroskopiyle iki-üç adet döngüsü sonra kontrol edilmesini önerir. Ağır vakalarda birden fazla işlem gerekebilir. Tedavi sonrası gebeliklerde plasentanın anormal tutunması daha sık görüldüğü için yakın takip gerekir.

Jelin size uygun olup olmadığı, yapışıklığın nedenine ve yaygınlığına, gebelik planınıza bağlıdır; bu kararı hekiminizle birlikte verin. histeroskopi hakkında daha fazla bilgi okuyabilirsiniz.


Kaynaklar: AAGL/ESGE rahim içi yapışıklık kılavuzu, 2017 (doi) · Luo ve ark., Am J Obstet Gynecol 2024 (doi) · HYFACO çalışması, Am J Obstet Gynecol 2022 (doi) · Liu ve ark., Complement Ther Clin Pract 2022 (doi) · Guo ve ark., Hum Fertil 2023 (doi) · Tang ve ark., Arch Gynecol Obstet 2024 (doi) · Vitale ve ark., Am J Obstet Gynecol 2021 (doi) · J Minim Invasive Gynecol 2022 (doi) · Chen ve ark., Ann Transl Med 2022 (doi) · Facts Views Vis Obgyn 2025 (doi). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Yapay zekâ desteğiyle, Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Uçarer’in (Kadın Hastalıkları ve Doğum · Tüp Bebek ve Üreme Tıbbı) tıbbi denetiminde hazırlanmıştır, UCARER Women’s Health, İstanbul.

Bu konuda sorunuz mu var?

Ekibimiz her mesajı okur ve size kişisel olarak yanıt verir.

WhatsApp Bize en hızlı ulaşma yolu

Yazar

Daha Fazlasını Keşfedin

Bugün Randevunuzu Alın

Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek alanındaki tüm sorularınızı rahatça paylaşabileceğiniz konforlu bir ortam sunuyoruz.

Hemen Randevu Al WhatsApp'tan Yazın Chat on Telegram
Son güncelleme: