Menopozdan sonra görülen kanama yaygın bir durum olmakla birlikte, her zaman bir doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir. Nedenlerin büyük çoğunluğu hafif ve kolayca tedavi edilebilir nitelikte olsa da, acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi durumlar da olasıdır. Son adet döneminden en az 12 ay sonra ortaya çıkan her türlü vajinal kanama, menopoz sonrası kanama olarak sınıflandırılır ve mutlaka uzman değerlendirmesi gerektirir.
Menopoz Sonrası Kanamanın Anlaşılması
Menopoz sonrası kanama, hafif lekelenme ya da pembemsi-kahverengimsi bir akıntıdan adet dönemine benzer daha yoğun kanamalara kadar farklı biçimlerde karşımıza çıkabilir. Bazı kadınlarda pelvik ağrı veya cinsel ilişki sırasında rahatsızlık gibi eşlik eden belirtiler de görülebilir. Kanamanın şiddeti ne olursa olsun, menopoz sonrası kanamanın her durumda bir uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Yaygın Nedenler
Menopoz sonrası kanama çeşitli etkenlerden kaynaklanabilir:
- Vajina ya da rahim iç tabakasının iltihaplanması: Menopoz sonrasında östrojen düzeyinin düşmesi, vajina duvarlarının ve rahim iç tabakasının incelmesine, kurumasına ve iltihaplanmasına yol açarak kanamayla sonuçlanabilir.
- Rahim iç tabakasının kalınlaşması: Hormon replasman tedavisi (HRT), zaman zaman endometriumu (rahim iç tabakasını) kalınlaştırabilir; bu durum anormal hücre değişiklikleri riskini artırabilir.
- Serviks veya rahim polipleri: Servikste ya da rahim içinde gelişen iyi huylu büyümeler düzensiz kanamaya neden olabilir.
- Rahim kanseri: Rahim kanseri, menopoz sonrası kanamanın yaklaşık 10 vakadan 1’inden sorumludur; bu nedenle araştırma yapılması zorunludur.
- Vajina veya serviks kanseri: Daha az sık görülse de bu kanserler de menopoz sonrası kanama belirtisiyle kendini gösterebilir.
Tanı Yaklaşımı
Uzmanlar kanamanın nedenini belirlemek için birden fazla değerlendirme yöntemi kullanır. Görünür herhangi bir büyüme ya da iltihap belirtisi olup olmadığını kontrol etmek amacıyla kapsamlı bir pelvik muayene yapılır. Histeroskopi, uzmana ince bir kamera aracılığıyla rahim iç tabakasını doğrudan inceleme ve analiz için doku örneği alma olanağı sunar. Vajinal ultrason görüntülemesi rahim iç tabakasının kalınlığını ve durumunu değerlendirirken, endometrial biyopsi anormal ya da kanserli hücreleri saptayabilir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi, araştırma sonucunda belirlenen altta yatan nedene göre şekillenir. Serviks polipleri genellikle muayenehane ortamında gerçekleştirilen basit bir işlemle alınabilir. Vajinal kuruluk ve incelme, topikal östrojen kremleri veya peserlere iyi yanıt verir. Rahim iç tabakasının kalınlaşması, hormonal ilaç tedavisini ya da daha ileri vakalarda histerektomiyi (rahim alınması ameliyatını) gerektirebilir. HRT kanamanın kaynağıysa, doz ayarlaması veya tedavinin kesilmesi sorunu çözebilir. Kanserle ilişkili kanamalarda, tespit edilen kanserin evresi ve türüne bağlı olarak histerektominin yanı sıra radyoterapi veya kemoterapi gibi ek tedaviler de gerekebilir.
Assist. Prof. Dr. Muzaffer Uçarer ile konsültasyon randevusu için UCARER Women’s Health ile iletişime geçin.